Bij de neergang van het vlas waren er geen subsidies en pensioenen. De mensen moesten de knop omdraaien en verder wroeten. Die pijn is de basis geweest voor de huidige welvaart van de streek: de vlassers konden niet bij de pakken blijven zitten en moesten nieuwe initiatieven nemen!

(Hervé Callens, °1924)

Neergang en reconversie

De reconversie

De vlassers bleven echter niet bij de pakken zitten. Sommigen toonden zich vooruitziend en gaven er eind jaren ’50 al de brui aan. Zo wisten zij hun kapitaal te vrijwaren en nieuwe succesvolle bedrijven op te richten. Geheel onbekend waren die nieuwe industrieën niet: velen pikten het weven terug op en anderen zochten hun heil in de productie van allerhande vlastoepassingen. De roterijen en vlasschuren maakten plaats voor weverijen en moderne spaanplaatfabrieken.

Heden is Zuid-West-Vlaanderen het uitgangsbord van de Belgische textielsector. Vooral wat interieurtextiel (tapijt, meubel- en decoratiestoffen) betreft, spant de Leiestreek de kroon. Zo groeide de eenvoudige thuisweverij van Roger De Clerck (°1924), een kleine vlasser uit Wielsbeke, in geen tijd uit tot een wereldspeler van formaat. Textielgigant Beaulieu stelt vandaag maar liefst 4400 mensen aan het werk. Ook Paul Balcaen uit St-Baafs-Vijve slaagde met verve in een soortgelijk huzarenstuk. Zijn tapijtenfirma Balta heeft ongeveer 3500 mensen in dienst.

Een andere steeds terugkerende reconversienijverheid is de parket –en spaanplatenindustrie. Na de Tweede Wereldoorlog begon men al met de productie van leemplaten, gemaakt van de houtdeeltjes van de vlasstengel. Maar toen in de jaren ’60 de geperste spaanplaten geïntroduceerd werden, was het liedje voor veel vlassers voorgoed uit. Unilin – de naam verwijst nog naar het vlasverleden – in Wielsbeke en Spano (Oostrozebeke) zijn de grote spelers in deze branche.

Vanzelfsprekend trokken deze mastodonten ook toeleveringsbedrijven en onderaannemingen aan. Een mooi voorbeeld hiervan is Thermote-Vanhalst uit Waregem, een distributeur van heftrucks, hoogwerkers en machines, uitgegroeid tot een internationaal bedrijf. Blijkbaar vormden de wilskracht, de toewijding en de durf die de de vlasser typeerden, tevens een goed recept voor ondernemerschap in andere sectoren!

Een jeugd in het vlas

Vlas en oorlog

Arbeidsomstandigheden

Handel en vlasmarkt

Vlasbeurs

Sociaal leven

Neergang en reconversie

De moeilijke jaren

De reconversie

 

Getuigenissen